سون ناغيل سون افسانه

سون ناغيل سون افسانه منيم ايلک ادبی اثريم دير(۱۹۹۰) (۱۳۶۹).

بو اثرده آذربايجانين "سيجيرلمه" فورموندان فايدالانميشام.

"سيجير" يا "سيجيرلمه" ايلک ادبی ژانری کيمی تانينمالی دير. تاريخ بويو _بوگونکی تانينان "شئعر" و "نثر" ژانر­لاری هله يارانمادان_ اولسون کی بوتون آيين (اوسطوره­وی) روايت­لر بو فورمدا يارانيبلار (قيلقامئش, ايلياد, اوديسه, دده قورقود کيتابی, سومئرين شيرنامـشوب­لاری. . .کيمی). اونا گؤره ده, بو فورم "آنا ژانر" سانيلا بيلـَر. سيجيرلمه­دن, سونرالار, شئعر ژانری لا نثر ژانری آيريليبـدير. "سيجير" ژانری هله ده بيزيم فولکلوردا ياشايير.

من اؤزوم بو اثری مودئرن بير سيجيرلمه کيمی چوخ سئويرم.

سون ناغيل سون افسانه دؤرد فصيلده (ايلين دؤرد فصلی کيمی) يازيليبدير. کندده سونونجو قالميش بير عاييله­نين ناغيلی دير. بو ناغيل ايلين باشدان باشا بير دؤنومونو اؤرتور.

اونون اسکيک­ليک­لری چوخ دير. بو اسکيک­ليک­لر منيم او زامانکی تجروبه­سيزليـييمدن تؤره­نيبدير. آنجاق تزه­دن يازسام بئله يازماليـيام (يالنيز بير اؤرنک کيمی):  

                                 پانـج  

بوُلودلار

سوٍرو سوٍرو

سئيره چيخان زاماندا,

داغ­لارين قاری سوٍزگون اريـييب داماندا,

قوْجامان داغ­لار دا _گرنشه گرنشه_ قيشا سوْن قوْيوردو.

سبلله­نن سوْيوق گاه اوْيانيب گاه اوُيوردو. آغ­يئل اسيردی گاهدان دا اوٍز دؤنده­ريب کوٍسوردو. گوٍنه­ش يئره شافاق ساچارکن کؤرپه تکين گوٍلوردو. هردن ده بوُلودلار اوْنون اوٍستونو آليردی. يئرين لئشی قاردان چيلپاق قالديقدا دؤيونوردو, اؤيونوردو؛ چپيش­لر ده سؤيونوردو.

چيلپاق يئرين اوٍزونده,

اوْت بيتيردی "ايينه ايينه، اوُجو دوٍيمه. . ."

دامجی دامجی دامجي.لار, قاردان دامان دامجي.لار, سوٍزگون آخان دامجي.لار, دامار دامار زينه آرخ اوْلوب يازين ساز تئليندن قوْپان نيسگيل نغمه.لره بنزيرديلر. گوٍيا رؤيادا تؤره.نميش سس سسه وئره.ن هنيرتی.لر چؤلـکؤيشه.نين عظمت.له.نن بوْيونا اوْغرون اوْغرون آلقيش قيسديريرديلار؛ ياز گليب قيش گئديردی.

چوْبان.اوْغلان

قيشي دا سئويردی يازی دا.

آمما سوْيوقدان اينجاری قالماميشدی؛ چوْخدان قوُزولاری يايماميشدی. گؤره.نده ايينه ايينه گؤی اوْت.لارينی قوُزولارين قيديق-لارينی, جوُمدو خيال.لار خيالينا کی: "چوْبان نئيله.سين نئيله.سين؟" سئودا باغرينی تئيله.سين! قوْشولسون يازا, ياز اوْلسون؛ جوُمسون داغ.لار باشينا قيزغين ساز اوْلسون.

سازلاندی چوْبان

هوْوـهوْوونو هوْولادی,

چوٍت چوُغونو توْولادی؛ دام.لار اوٍسته.ن بوْيلادی.

غم يوٍکونو قوُيلادی. باخدی يارين قاشينا, چيخدی داغين باشينا؛ سوْپاندی وار داشينا, کيم دير گله قارشينا.

قارشيسيندا

کؤرپه سوٍروسونو

ديرناقـديرناق يايدی قاردان آچيلان قيزيلـايسلاق ياماج.لارا. قوُزولارين اييی جوُمدو داغين جانينا؛ مله.مک سسی سکدی قايالارا؛ چوْبانين سئوگی نغمه.سی باشلاندی, داغين قوْجا دؤشو جوْشدو داشلاندی. چوْبان.اوْغلانی سئوينج چوُلغادی: "چوْبان نئيله.سين نئيله.سين؟" اپبهک يئسين سوُ ايچسين. . . قايالاردان سوْروشسون: "ياغ يئييرسن بال؟" اوْ دا دئسين: "بال!"

چوْبان.اوْغلان

اپبهک يئدی سوُ ايچدی؛

قايالاردان گيزلين سيرری سوْروشدو.